Rutin muayene sırasında ya da rastlantısal olarak memede kitle bulunması, bir kadın için oldukça endişe verici olabilir. Özellikle kanser vakalarının arttığı günümüzde, memede kitle kanser belirtisi olarak algılanabilir ve psikolojik olarak oldukça yorucu olabilir. Diğer taraftan kitleye eşlik eden ağrı, yanma gibi şikayetler kişinin gündelik yaşantısını sekteye uğratabilir. Meme kitlelerinin çoğu zararsızdır ancak halk arasında kanser belirtisi olduğu bilgisi oldukça yaygındır. Diğer taraftan, kitlenin altında yatan nedenin araştırılması gerekir. Özellikle erkeklerde memede kitle, kanser belirtisi olabilir.
Memede Kitle Nedir?
Önemli Başlıklar
Neredeyse her 3 kadından birinin rastladığı memede kitle, meme dokusu içerisindeki büyümelerdir. Memedeki kitleler fibrokistik değişiklikler, kistler ve diğer meme rahatsızlıklarından kaynaklanabilir. Herhangi bir bulgu vermeyebilir veya ağrı ya da yanma gibi ek bulgular verebilirler.
Memede kitle şikayetine, çocuklar ve erkeklerde de rastlanabilir. Ancak sıklıkla üreme çağındaki kadınlarda görülür. Nedeni tam olarak bilinmese de hormonal değişikliklerin dolaylı yoldan meme kitlelerine neden olabileceği düşünülmektedir.
Memedeki kitleler genellikle zararsızdır ancak nadiren kansere dönüşme eğiliminde olabilirler. Bu nedenle herhangi bir kitleye rastlandığında en kısa süre içerisinde bir hekime başvurulması önerilir. Böylece kanserin erken teşhisi mümkün olur.
Memede Kitle Neden Olur?
Memedeki kitleler iyi ya da kötü huylu olabilirler. Çoğunlukla iyi huylu olup görünen kitleler şunlardır; kistler, fibroadenomlar, fibrokistik değişiklikler, lipom denilen yağ bezeleri, apse gibi memenin iltihabi kistleri. Oran olarak daha az sayıda olmakla beraber diğer kitleler kanser denilen şekilde kötü huylu olabilir.
Fibroadenomlar
Fibroadenomlar oldukça yaygın olan iyi huylu meme dokusu büyümeleridir ve meme kitlelerinin sık rastlanan nedenlerinden biridir. Genellikle üreme çağındaki kadınlarda görülür ve büyük çoğunlukla kansere neden olmazlar. Bir fibroadenom, memede gözle görünmeyebilir ama dokunulduğunda deri altında hareket eden sert bir kitle gibi ele gelebilir. Herhangi bir belirti göstermez ancak adet döneminden hemen önce ağrıya sebep olabilir. Fibroadenomlara neyin neden olduğu bilinmez. Ancak genel kanı hormonal değişikliklerdir. Artan hormon üretimi süt bezlerine yerleşmiş fibroadenomun büyümesine neden olur.
Meme kistleri
Memede kist bulunması, meme kitlelerinin en sık nedenlerinden biridir. Meme kisti, meme dokusu içerisinde gelişen içi sıvı ve kimi zaman parçacık dolu kesedir. Genellikle kansere neden olmaz. Meme dokusunun herhangi bir yerinde; her iki memede birden veya tek bir memede gelişebilir. Bir veya birden fazla sayıda olabilir. Meme kistleri belirti göstermeyebilir ya da ağrı gibi semptomlara neden olabilir.
Memede kist kendisini yumuşak ve bazen sert bir kitle olarak gösterebilir. Dokunma ile anlaşılabilir ancak bazı durumlarda tespit edilebilmesi için ultrasografi gibi görüntüleme tekniklerinin kullanılması gerekebilir.
Lipom
Lipom deri altında gelişen iyi huylu yağ hücresi kitlesidir. Yağ hücreleri anormal bir hızla büyüyerek birikir ve lipom oluşmasına neden olur. Çoğu kadın yağ bezelerinin görüntüsünden şikayetçidir. Oldukça hızlı büyüyebilirler. ve meme dışında vücudun farklı bölümlerinde görünebilirler.
Diğer memede kitle nedenleri şunlardır:
- Meme kanseri
- Süt kanalı genişlemesi
- Yaralanma-travma
- Meme enfeksiyonu- meme absesi
Memede Kitle Belirtileri Nelerdir?
Meme kitleleri herhangi bir belirti vermeyebilir veya ağrı, şişlik ve yumru gibi belirtilere neden olabilir. Çoğu durumda, meme kitlesi dokununca ele gelen yumru şeklinde tarif edilir. Kitle yumuşak ya da sert olabilir ve hareketli ya da sabit olabilir. Memede kitle belirtileri şunlardır:
- Memede dokunma ile hissedilen sert veya yumuşak bir doku
- Meme dokusundan farklı kalınlaşmış bir alan
- Dokunma ile hissedilen yumuşak deri altı büyümeleri
- Meme dokusundaki kızarıklıklar ve çökmeler
- Portakal kabuğuna benzeyen meme yüzeyi
- Ağrı
- Meme başı akıntısı
- Simetrik olmayan göğüsler
- Koltuk altındaki şişlikler
Memede kitle, altında yatan nedenlere göre farklı belirtiler verebilir ya da hiçbir belirti göstermeyebilir. İyi huylu olabileceği gibi başlangıçta kötü huylu bir kitle olarak da oluşabilir Bu nedenle bir meme kitlesi varlığında bir meme görüntüleme tetkiki yapılması gereklidir. Hastanın yaşına göre meme ultrasonografisi, mamografi ya da meme MR’ı (meme emarı) tetkiklerinden biri ya da birkaçı yapılmalıdır. Bu nedenle bir meme radyoloğu ya da meme cerrahına başvurulması gereklidir.
Memede Kitle Büyüme Hızı
Kadınların çoğu meme kitlelerinin kanser belirtisi olduğunu düşünür. Ancak gerçekte çok az meme kitlesi kansere neden olur. Meme kitleleri iyi huylu veya kötü huylu olabilir. İyi huylu kitleler de tıpkı kötü huylu kitleler gibi büyüme eğilimi gösterirler. Memede kitle büyüme hızı kitlenin iyi ya da kötü huylu olduğunu anlamak için yeterli bir veri sağlamaz. Örneğin çoğu zaman zararsız olan meme kistleri oldukça hızlı büyüyebilirler. Kitlenin iyi veya kötü huylu olduğu kesin olarak biyopsi sonucu ile belirlenir. Biyopsi memedeki kitleden parça alınması işlemidir.
Memede Kitle Tedavi Seçenekleri
Mememde kitle nedene yönelik tedavi edilir. Tedavinin amacı kitleye neden olan durumun giderilmesidir. Kitlenin teşhisinden sonra basit antibiyotik tedavilerinden cerrahi prosedürlere kadar farklı tedavi seçenekleri kullanılabilir.
- Meme kitlesi bir kist nedeniyle ortaya çıktıysa kistler boşaltılabilir. Gerekli görüldüğünde bir meme radyoloğu tarafından ultrason eşliğinde kist içeriği boşaltılabilir ve aynı zamanda örnek alınabilir. Alınan örnekten enfeksiyon ya da kanser varlığı araştırılır.
- Fibroadenomlar nedeniyle oluşan kitlelerin tedavi edilmesi gerekmez. Genellikle fibroadenomlar büyüme eğilim göstermezler. Ancak büyümüş bir fibroadenomun çıkarılması için cerrahi prosedürlerin uygulanması gerekebilir.
- Meme enfeksiyonu kaynaklı kitlelerin tedavisinde antibiyotik tedavisi uygulanır. Ancak bazı durumlarda apsenin meme radyoloğu tarafından ultrason eşliğinde boşaltılması gerekebilir.
- Meme kitlesine neden olan durum meme kanseri ise önce tanısının konulabilmesi için parç alınması (biyopsi) gereklidir. Biyopsi meme radyoloğu tarafında ultrason eşliğinde alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Emzirirken Memede Kitle Oluşur Mu?
Emzirirken memede kitle oluşabilir. Çoğunlukla emzirmenin ilk aylarında süt yapımı ile içi süt dolu olan sıvı kesecikleri oluşabilir, buna “galaktosel” denir. Bu tür süt kesecikleri zamanla kendiliğinden düzelir. Ancak nadir de olsa gebelik ve emzirme döneminde memede kötü huylu kitleler görülebilir. Bu nedenle emziren bir kadında eline bir kitle geliyorsa bunun uzman bir hekim tarafından görülmesi ve mutlaka radyolojik incelemesi yapılmalıdır.
Adet Döneminde Memede Kitle Oluşur Mu?
Meme kitleleri farklı şekillerde olabilirler. Adet dönemi memede kitle olarak kistler büyüyebilir. Kistler içi sıvı dolu keseciklerdir. Adet döneminde hormonal değişimlere bağlı olarak ortaya çıkabilir ya da sayısı ve büyüklüğü artabilir.
Memede Kitle Baş Ağrısı Yapar Mı?
Memede kitle baş ağrısına neden olmaz. Bazı durumlarda “mastit” gibi memenin iltihabi hastalıkları grip benzeri bulgular (ateş, üşüme, titreme, baş ağrısı) verebilir ancak çoğu zaman kitleler ağrı, yumru, kızarıklık gibi belirtiler verirler.
Memede Kitle Kaç Cm Tehlikelidir?
Memede kitle vakalarında tehlike kitlenin boyutu ile ilgili değil yapısı ile ilgilidir. Bu nedenle küçük kitleler bile önemsenmelidir. Kitlenin hangi karakterde olduğu, ne kadar hızlı geliştiği gibi sorular onun tehlikeli olup olmadığına işaret edebilir.